Lineer Kılavuzlama sitemleri doğrusal hareket için kullanılan yataklama elemanlarıdır. Lineer yataklar, rotatif yataklarda da olduğu gibi kendi içlerinde yuvarlanma elemanlarının tipine göre farklı gruplara ayrılmaktadır.

Lineer kılavuzlama sistemleri kullanıldıkları alanlara göre farklı ihtiyaçlara cevap verebilecek şekilde tasarlanırlar. Taşıma ve besleme sistemlerinde öncelik hızdır. Ölçüm cihazları ve takım tezgâhlarında ise hassasiyet ve rijitlik ön plana çıkmaktadır. Lineer kılavuzlama sistemlerinde en doğru çözümü bulmak için geniş bir ürün yelpazesinin yanında, bu ürünler hakkında detaylı danışmanlık hizmetinin de sağlanması gerekmektedir. INA hem ürün çeşitliliği, hem de tecrübeli personeli ile müşterilerine en doğru çözümü sunmayı hedeflemektedir. Ayrıca aksesuar çeşitliliği sayesinde özel uygulama istekleri de standart ürün yelpazesi içinde çözümlenebilmektedir.

Her lineer kılavuzlama sisteminin, uygulanacak yataklama tipine göre karakteristik özellikleri vardır. Lineer sistemlerin seçiminde genel kurallar belirli bir noktaya kadar yardımcı olacaktır; çünkü her sistemin tasarımında çok sayıda faktörün göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Yük, ivme, hız, strokun yanında sıcaklık, yağlama, titreşim, montaj, bakım vb. gibi şartlar da önem taşımaktadırlar.

Lineer Kılavuzlama Sistemleri
Lineer Kılavuzlama Sistemleri, profil kılavuzlama sistemleri, profil makaralı kılavuzlama sistemleri, mil kılavuzlama sistemleri, yassı kafes kılavuzlama sistemleri, makara sirkülasyonlu lineer pabuçlar ve tahrikli üniteler (aktüatörler ve tablalar) olarak mevcutturlar. Ayrıca INA, mekatronik ve presizyon mühendislik uygulamaları gibi küçük tasarımlar için özel minyatür kılavuzlama sistemleri de üretmektedir. Çok yüksek yük kapasitesi, düşük sürtünme ve yüksek rijitliğe sahip bu kompakt elemanlar kafesli veya sirkülasyonlu sistemler olarak mevcuttur. Kompakt tasarımlarından sayesinde çok daha fazla alan gerektiren sistemlerin yerine kullanılabilirler.

Kılavuzlama sistemleri bir ray/ taşıyıcı araba, mil/lineer rulman veya aralarında bilyalı/masuralı düz kafeslerler olan ray/ray kombinasyonundan oluşurlar. Tahrikli lineer üniteler ise mekanik kılavuzlama sistemi, elektrik motoru ve kontrol ünitesine sahip bir veya birden çok eksende çalışabilen sistemlerdir.
Lineer kılavuzlama sistemleri sınırsız strok uzunluklarına uygun olarak tasarlanmışlardır. Yassı kafes kılavuzlama sistemleri ise kafes kinematiği sebebiyle birkaç istisna haricinde, sınırlı stroklarda uygulanırlar. Lineer arabalar -hareket yönü hariç- her yönden gelen yükleri ve tüm eksenlerdeki momentleri karşılayabilirler. Lineer rulmanlar iki yönden gelen yükler için uygundurlar ve eksenel kaçıklıkları dengeleyebilirler. Daha yüksek rijitlik ve hassasiyet için lineer sistemler ön gerilimli olarak imal edilebilirler veya istenilen ön gerilim montaj esnasında sağlanabilir. Hassasiyet ve önyükleme çeşitliliği sayesinde yüksek kılavuzlama ve konumlandırma standartları olan sistemler imal edilebilir.

Kılavuzlama sisteminin boyutunu belirlemek için öncelikle yükün büyüklüğü ve ömür beklentisini dikkate almak gereklidir. Masuralı sistemler, benzer boyutlardaki bilyalı sistemlere göre genellikle daha büyük yüklere maruz kalabilirler. Bu sebeple bilyalı sistemler küçük/orta seviyedeki yüklerde ve yüksek hızlarda; masuralı sistemler ise yüksek seviyedeki yüklerde kullanılırlar. Özellikler ağır yüklerin karşılanması gerekiyorsa, yassı kafes ve sirkülasyon makaralı pabuç sistemlerinin kullanılması uygundur.
Kaymalı Lineer Kılavuzlama Sistemleri

Yuvarlanma elemanlı yataklarda, üniteler birbirlerinden yuvarlanma elemanları (masura/bilya) ile ayrılmışlardır; kayar yataklarda ise hareket edebilen parça sabit bir ray veya mil üzerinde kaymaktadır. Sistemin tipine bağlı olarak kayıcı katman sabit veya hareketli parçaya uygulanır. Yağlama işlemi, kayıcı katmanda bulunan yağ ile gerçekleştirilir.

Kaymalı lineer kılavuzlama sistemleri sınırsız strok uzunluklarına uygun olarak tasarlanmışlardır. Bu sistemler minyatür kayar yatak, INA kayar yatak ve yassı kayar yatak olarak da bulunmaktadır. Minyatür kayar yataklar bakımsız tip kayar katmanlı rulman ve raydan; INA kayar yataklar ise hafif metal bileziğe yerleştirilmiş az bakımlı tip burçtan oluşur. Yassı yataklarda ise kayar katman ray üzerine yerleştirilmiştir.
Kaymalı lineer kılavuzlama sistemlerinin aşınmaları düşük ve statik yük kapasiteleri yüksektir; ani yüklere ve kirliliğe dayanımları fazladır. Düşük gürültülü ve takılma yapmadan çalışırlar. Bakımsız tip sistemler yağlamaya ihtiyaç duymazlar ve malzeme yapıları sayesinde zorda çalışma özelliğine sahiptirler. Kaymalı lineer kılavuzlama sistemleri bu özellikleri sayesinde özellikle yataklamanın bakımsız tip veya az bakımlı olması gereken uygulamalarda, yetersiz yağlama riskinin olduğu veya yağlamanın istenmediği durumlarda geniş bir kullanım alanına sahiptir.

Kaymalı lineer yatak sisteminin ömrü özellikle; uygulanan yüke, kayma hızına, sıcaklığa ve çalışma süresine bağlıdır. Ayrıca kirliliğin, kuru çalışmadan kaynaklanan korozyon ve yetersiz yağlamadan kaynaklanan diğer sorunların da çalışma ömrüne etkileri vardır. Bu sebeple nominal ömür değeri yaklaşık bir değerdir.

Kaymalı lineer yataklar üzerindeki birçok harici etkinin hesaplanması mümkün değildir. Çalışma şartlarında yapılacak deneyler bu sebeple ömür hesabı hakkında en kesin sonucu verecektir.