Bakımsız tip mafsal yataklar, çalışma ömrü için özel gereksinimlerin olduğu veya metal/metal kayar yatakların tek yönlü yük gibi sebeplerle yağlama tekniği açısından uygun olmadığı durumlarda kullanılırlar. Bu yataklar 3 boyutta da ayar hareketlerine izin verirler ve yatak tipine (radyal, açı temaslı veya eksenel yatak)bağlı olarak radyal, eksenel veya kombine yükleri karşılayabilirler.
Bakım gerektirmeyen küresel düz yatakların PTFE'e (politetrafloroetilen) bağlı özel kayıcı katmanları vardır. Bu katmanlar, performans sıralamasına göre aşağıda gösterilmiştir.
- ELGOGLIDE® – en yüksek performanslı katman
- PTFE kompozit
- PTFE-bronz film.
Bu malzemeler dış bileziğin veya mil rondelâsının kayar yüzeyini oluştururlar. Bunlar gelen kuvvetleri karşılarlar ve yağlamayı sağlarlar – yatakların başka herhangi bir şekilde yağlanmaması lazımdır.
Radyal mafsal yataklarRadyal mafsal yataklar, bakım gerektirmeyen ELGOGLIDE®, PTFE kompozit veya PTFE-bronz film kayıcı katmana sahip iç ve dış bileziklerden oluşurlar. Bu yataklar radyal yüklerin yanında hafif eksenel kuvvetleri karşılayabilirler ve değişken dinamik yükler için uygundurlar.
Keçeli küresel yataklar su sıçraması ve kirlenmelere karşı korunmuşlardır. d=320 mm ve üzerindeki büyük mafsal yataklar X-Life Üstün Kalite Sınıfı’nda sevk edilirler.
Açısal temaslı mafsal yataklarAçısal temaslı mafsal yataklar ELGOGLIDE® özellikli iç ve dış bileziklerden oluşurlar.
Bunlar, radyal kuvvetlerin yanında daha yüksek eksenel kuvvetleri karşılayabilirler ve değişken dinamik yükleri karşılayabilirler.
Eksenel mafsal yataklarEksenel mafsal yataklar ELGOGLIDE® katmanlı mil ve yatak disklerinden meydana gelirler. Tercihen eksenel kuvvetleri karşılamak için kullanılırlar ve destek veya taban yatağı olarak kullanılmaya uygundurlar. d=200 mm ve üzerindeki büyük mafsal yataklar X-Life Üstün Kalite Sınıfı’nda sevk edilirler.
Silindirik kayar burçlarSilindirik kayar burçlar, ELGOGLIDE® katmanlı bir çelik burçtan meydana gelirler. Sadece rotatif hareketler değil, doğrusal hareketler için de uygundurlar ve geleneksel kayar yataklara göre daha yüksek kuvvetleri karşılayabilirler.
Bakımlı tip mafsal yataklarBakımlı tip yatakların, çelik/çelik veya çelik/bronz kayıcı temas yüzeyinden ötürü yağlanması gerekir. Yağlayıcı sürtünmeyi ve aşınmayı azaltır, çalışma ömrünü artırır ve korozyona karşı koruma sağlar. Yatak düzeni tasarlanırken, yatak konumuna yeterince gres sağlandığından emin olmak gerekir. Yataklar radyal, açıl temaslı ve eksenel yataklar olarak mevcuttur.
Radyal mafsal yataklarRadyal mafsal yataklar, çelik/çelik veya çelik/bronz kayıcı temas yüzeyli iç ve dış bileziklerden oluşur ve iç ve dış bilezik üzerinden yağlanır. Bunlar radyal kuvvetleri karşılayabilirler, hareket ve yükleri düşük momentler ile iletebilirler ve böylece eğilme gerilimleri komşu yapıdan uzaklaştırılmış olur. Yataklar özellikle darbeli tip ve şok tipi değişken yükler için uygundur ve her iki yöndeki hafif eksenel yükleri karşılayabilirler. Yalıtımlı küresel düz yataklar dudak keçeleri ile kirlenmeye ve su püskürmesine karşı korunmuşlardır.
Açısal temaslı mafsal yataklarAçısal temaslı mafsal yataklar, çelik/çelik kayıcı temas katmanlı iç ve dış bileziklerden oluşurlar. Radyal kuvvetlerin yanı sıra büyük eksenel kuvvetleri de karşılayabilirler ve değişken dinamik kuvvetler için de uygundurlar. Örneğin küçük dönüş açılarıyla birlikte yüklerin rulman hasarına neden olabileceği yerlerde DIN 720 ile uyumlu 320X serisi konik makaralı yataklara bir alternatiftirler. Açı temaslı mafsal yataklar, düşük moment seviyeleri ile hareket ve yükleri iletebilirler ve böylece eğilme gerilimleri komşu yapıdan uzaklaştırılmış olur. Gresle yağlama için tasarlanmışlardır ve dış bilezik üzerinden yağlanırlar.
Eksenel mafsal yataklarEksenel küresel düz yataklar, çelik/çelik kayıcı temas katmanlı milden ve yatak disklerinden oluşurlar ve eksenel kuvvetleri karşılayabilir ve destek kuvvetlerini komşu yapıya düşük momentler ile iletebilirler. Radyal kuvvetleri karşılayabilmek için E serisi ISO 12 240-1 ile uyumlu radyal mafsal yataklarla birlikte kullanılabilirler. Yataklar, yatak rondelâsı üzerinden yağlanırlar.
Bakımsız Tip Mafsal KafalarBakımsız tip mafsal kafalar, bir çubuklu kafa ve bakımsız tip bir mafsal yataktan oluşurlar. Kafanın içine veya dışına diş çekilmiştir. Mafsal yatak yuvaya sıkıca oturtulmuştur. Çubuk uçları korozyona karşı çinko kaplanmıştır.
Çubuk uçları çekme ve baskı yönündeki radyal kuvvetleri karşılayabilir. Küçük ile orta dönüş açılarındaki yavaş hareketler, tek yönlü yükler ve bazı durumlarda değişken yükler (GE..-UK-2RS tipleri) için uygundurlar. Yalıtımlı çubuk uçlarının her iki tarafında dudak keçeleri vardır ve bu sayede kirlenmeye ve su püskürmesine karşı korumalıdırlar.
E serisi DIN ISO 12 240-4 ile uyumlu mafsal kafaları, GE..-UK veya GE..-UK-2RS radyal mafsal yataklarına sahiptirler; sert krom/ PTFE kompozit veya sert krom/ ELGOGLIDE® kayıcı temas katmanları vardır ve iç veya dış kısımlarına sağ veya sol olarak diş çekilmiştir.Delikli yuvanın ince duvarlı tasarımı kompakt komşu yapıların kullanımına izin verir.
K serisi DIN ISO 12 240-4 ile uyumlu mafsal kafaları, GE..-PW radyal mafsal yataklarına sahiptirler; çelik/PTFE-bronz filmli kayıcı temas yüzeyleri vardır ve iç veya dış kısımlarına sağ veya sol diş çekilmiştir.